jump to navigation

By your side November 25, 2007

Posted by unobastardo in Luister.
4 comments

Een van my gunstelinge 

Advertisements

Drie Vrae ??? November 20, 2007

Posted by unobastardo in Trivia.
12 comments

Die wingerd hou my besig en die weer wil-wil net nie saamspeel nie. So tyd om hier te kuier is min. Dis amper die einde van die jaar, dis ‘n mal tyd. Ek het vandag net drie vrae vir elkeen wat hier kom inloer. Twee vrae is realiteit en een vraag is ‘n sê-nou-maar vraag?

  1. Wat sou jy wou verander het in die jaar wat verby is?
  2. Wat gaan jy DEFINITIEF in 2008 doen? (Nie nuwejaarsvoornemens nie, want dit hou gewoonlik nie. Wat weet jy met totale sekerheid gaan jy BESLIS doen?)
  3. Sê nou maar reinkarnasie bestaan; wat sou jy wil wees in jou volgende lewe en wat dink jy was jy in jou vorige lewe? (Okay, okay, dis ‘n twee-in-een-vraag)

Druiwegroete uit die Boland!

SVNL minus the VNL November 15, 2007

Posted by unobastardo in Trivia.
5 comments

Net om te bewys Trossie praat darem nie altyd NET oor wyn nie!

Results of a recent research shows that there are 7 kinds of sex.

The 1st kind of sex is called: Smurf Sex.
* This kind of sex happens when you first meet someone and you both have sex until you are blue in the face.

The 2nd kind of sex is called: Kitchen Sex.
* This is when you have been with your partner for a short time and you are so needy you will have sex anywhere, even in the kitchen.

The 3rd kind of sex is called: Bedroom Sex.
* This is when you have been with your partner for a long time. Your sex has gotten routine and you usually have sex only in your bedroom.

The 4th kind of sex is called: Hallway Sex.
* This is when you have been with your partner for too long. When you pass each other in the hallway you both say “screw you.”

The 5t h kind of sex is called: Religious Sex.
* Which means you get Nun in the morning, Nun in the afternoon and Nun at night. (Very Popular)

The 6th kind is called Courtroom Sex.
* This is when you cannot stand your wife any more. She takes you to court and screws you in front of everyone.

And; Last, but not least,
The 7th kind of sex is called: Social Security Sex.
* You get a little each month. But not enough to enjoy your self.

Jou eie wynkelder November 14, 2007

Posted by unobastardo in Wynfeite en gesels.
7 comments

‘n Eie wynkelder is maar elke wynliefhebber en versamelaar se droom. Wyn is en bly ‘n natuurproduk, ‘n produk wat lewe en dus deur die omgewing beïnvloed word.

wynrak.jpg

Om jou eie wynkelder te hê, het ‘n paar voordele:

Jy kan jou eie wyn met die ouderdom laat verbeter. Swaarder rooiwyn, houtverouderde witwyn en gefortifiseerde wyn verouder goed, mits dit van goeie gehalte is. ‘n Swak wyn word nooit beter met veroudering nie.

Jy kan jong wyne wat goed sal verouder teen ‘n billike prys koop.

Daar is ‘n paar vereistes vir die inrig van ‘n eie kelder. Jy moet die hoeveelheid wyn wat jy wil verouder in ag neem. Dit sal die grootte van jou wynkelder bepaal. ‘n Spasie van 2.5m x 3m,  met ‘n plafon 2.5m hoog is genoeg om ongeveer 2 250 bottels te bêre. As jou spasie beperk is, sal jy ongelukkig maar tevrede moet wees met minder bottels.

Daar is twee tipe kelders. ‘n Aktiewe kelder is een wat verkoel word en ‘n passiewe kelder is sonder enige ekstra verkoeling. ‘n Ideale passiewe kelder behou ‘n konstante temperatuur en humiditeit. Die temperatuur moenie meer as 6 grade wissel deur die hele jaar nie. So ‘n kelder is gewoonlik ondergronds en omring deur twee tot drie ‘aardmure’. Al wat jy hoef te doen, is om rakke in te sit en jy het ‘n kitskelder!

‘n Aktiewe kelder is gewoonlik bogronds en dus deel van jou huis. Bogronds is natuurlik warmer en die temperatuur bly nie konstant nie. Jy sal dus die kelder moet verkoel en isoleer en moontlik ook die humiditeit moet beheer.

Jy hoef nie ‘n reuse kelder te laat bou nie. As jou min ruimte het, kan jy daardie kas of area  onder die trap of ‘n goed-geïsoleerde garage inrig.

‘n Paar belangrike punte om in gedagte te hou met die inrig van jou kelder:

  • 1. Die wynbottels moet op hul sye lê sodat die kurkproppe nat bly en lug dit nie kan binnedring en die wyn laat oksideer nie.
  • 2. Vir jou rakke, kies ‘n houtsoort wat nie gou sal verweer of muf nie, soos rooihout, mahonie, rooi eikehout of denne. Jy kan selfs vlekvrye staal-rakke ook kies.
  • 3. Stoor die bottels met hul etikette na bo sodat jy kan sien wanneer sediment aan die teenoorgestelde kant vorm en die wyn dalk gereed is vir drink. Gefortifiseerde wyn kan regop staan. Onthou om ook groter rakke in te rig vir magnum-grootte bottels.
  • 4. Die mure en vloeroppervlak moet sover moontlik waterdig wees. Verf die buitenste mure en dak van die kelder wit om hitte-absorbering van buite af te verminder. Dit sal die temperatuur binne-in die kelder laag hou. Verf die binne-mure swart om uitstraling van hitte minder te maak. Die deur moet ordentlik kan seël. ‘n Dubbele deur is beter. Só maak jy seker van konstante temperatuur en dat jy nie te veel lug of lig inlaat nie.

Die ideale temperatuur vir die berging van witwyn is ongeveer 12 grade en vir rooiwyn tussen 16 en 18 grade Celsius. ‘n Temperatuur onder 10 grade sal jou wyn baie stadiger laat verouder. Wyne wat weer te warm kry, verouder te vinnig en sal dus nie so kompleks wees nie. Te veel warmte, soos direkte sonlig, sal die wyn verkleur en kan die wyn selfs laat “af” gaan. Wyn moet ook nie te koud kry nie. ‘n Vrieskas sal beslis skade aanrig. Afsaksels kan in die wyn vorm.

Meer belangrik, is dat die temperatuur relatief konstant moet bly. Skielike stygings of dalings in die temperatuur sal beslis die wyn se gehalte meer beїnvloed as ‘n minder ideale temperatuur wat egter konstant bly. ‘n Paar grade tussen bv. somer en winter doen dus minder skade as ‘n skielike daling van tien grade. Die vloeistof in die bottel sit dan effens uit en “krimp” weer. Dit kan die kurk só beskadig dat dit minder dig seël en lug kan dit binnedring. Dit is fataal. Wees veral versigtig vir ouer wyne waarvan die kurke dalk al brosser is.

As daar ‘n taaierige vloeistof om die bottel se bek en boonste deel van die nek vorm, kan jy maar weet die temperatuur wissel te veel.

As jy nie ‘n groot versameling wyn het nie, kan jy ‘n losstaande wyneenheid met sy eie temperatuurbeheer in plaas van ‘n wynkelder aanskaf. Só ‘n eenheid kan ‘n hele paar bottels wyn hou. Sommige lyk soos ‘n houtkabinet, ander weer soos ‘n mooi yskas.

Die humiditeit van jou kelder is belangrik en moet verkieslik tussen 50% en 80% wees, maar 70% is ideaal. Dit keer dat die wynproppe krimp of uitdroog en dat lug die proppe binnedring.

Wyne met beskadigde etikette verloor hul identiteit en verkoopswaarde. Jy kan etikette met kleefplastiek bedek om hulle te beskerm.

Vermy direkte sonlig of skerp lig. Direkte sonlig sal die wyn beskadig. Dis waarom wynmakers dikwels donker bottels gebruik.

As jy ‘n area moet inrig waar die lig effens te skerp is, kan jy ‘n gordyn voor jou wynrakke hang of selfs jou rakke met lakens of komberse bedek.

Vermy ook harde geraas en vibrasies sover moontlik. Dit kan die normale vorming van sediment in rooiwyn beÏnvloed. Moet byvoorbeeld nie jou wyn naby ‘n wasmasjien of raserige yskas bêre nie.

Probeer om nie bottels wat “rus” rond te skuif nie. Plaas jou wyn so dat jy nie ‘n hele rak moet uitpak om by ‘n spesifieke bottel uit te kom nie.

Moenie jou wyn naby sterk geure soos knoffel of uie hou nie. Dié geure kan die kurk binnedring en die wynsmaak beÏnvloed. Moet ook nie vrugte of kos wat insekte kan lok naby jou wyn hou nie. Insekte kan die proppe beskadig.

*As jy glad nie plek het om ‘n wynrak of wynkelder in te rig nie, kan jy wyn laat stoor. Die Bergkelder Vinotíque op Stellenbosch is die ideale verouderingsplek. Jy betaal ‘n minimale jaarlikse fooi (sowat R30) en jou wyn word onder die ideale omstandighede geberg. Jy ontvang ook deurgaans verouderingsverslae. Skakel (021) 809-8280 of besoek http://www.vinoteque.co.za/.

Bykomende bronne

www.organizes-it.com/winetips.php
www.intowine.com/cellar.html
www.stratsplace.com/rogov/art_build_cellar.html
http://http:/wineracks.vigilantinc.com/wine-ideal-conditions.asp
http://www.wineracksamerica.com/

Vir Leah November 11, 2007

Posted by unobastardo in Luister.
11 comments

Slanghoek Vallei November 6, 2007

Posted by unobastardo in Tafeldruiwe.
15 comments

slanghoek.jpg 

Alhoewel ek ‘n boorling van die Boland is, is ek nie een van die gebore Slanghoek inwoners nie. Dit is geslagte en geslagte wat hierdie vallei bewoon. Vir hulle is die vallei hulle trots, hulle brood en botter, hulle lewe. Ek het maar net, soos die ou mense gesê het, met my spreekwoordelike agterent in die botter geval.

Maar ek wil graag vertel van hierdie vallei wat diep, diep onder my vel ingekruip  het. En van die omgewing rondom die vallei – Worcester en Rawsonville. En aan die einde van hierdie reistog – die beloofde verhaal agter die naam van die vallei – Slanghoek.

Die naaste groot dorp is Worcester. Worcester is 120 km noord-oos van Kaapstad geleë, in die Breërivier vallei. Worcester het in 1820 ontstaan na die samesmelting van twee plase, Roodewal en Langerug.

 worcester.jpg

Gedurende die 18de eeu was daar ‘n paar verspreide plase en nedersettings in die vallei. Meeste van die grond is gebruik vir weiding en het so te sê onbewerk gebly tot vroeg in die 19de eeu. Goewerneur Lord Charles Somerset het die setel van die landdros van Tulbagh af verskuif na Worcester, wat vernoem is na sy broer, die Markies van Worcester.

Wingerde is aangeplant en teen die 1860’s het die oeste goed vergelyk met dié van Stellenbosch en Paarlvallei. Meeste van die oes is gedroog vir rosyne, maar na die Tweede Wêreldoorlog het die vraag na rosyne afgeneem en meeste van die boere het begin om wyndruiwe aan te plant.

Dit was so suksesvol dat die vallei vandag die grootste wynproduserende streek in Suid-Afrika is. Worcester kry sy meeste reën in die winter, ongeveer 175 mm per jaar. Alhoewel die Breëriviervallei self tussen 500 en 1000 mm reën per jaar kry, bly die dorp Worcester maar oor die algemeen droog.

Worcester is grotendeels ‘n boeregemeenskap. Die KWV Brandewyn Distilleerders is ook hier, die grootste van sy soort in die wêreld. Tot baie onlangs het die ekonomie ietwat stagneer, maar onlangs is die nuwe Mountain Mill winkelkompleks en ‘n nuwe casino hier oopgemaak. Dit beloof ‘n inspuiting aan die ekonomie van die dorp.

Worcester is natuurlik ook baie bekend vir die De La bat skool vir dowes en die Pionier skool vir blindes.

Die skrywer J.M Coetzee het as kind in Worcester gebly en beskryf dit in sy boek ‘Boyhood’. Ook David Kramer, die bekende sanger, kom van Worcester. C. Louis Leipoldt is in 1880 in Worcester gebore.

Rawsonville is ‘n klein wynverbouing en boerdery gemeenskap in die Breëriviervallei. Die jaarlikse Breedekloof Buitelugfees word ook hier gehou. Die dorpie se ekonomie is grotendeels afhanklik van die omliggende plase, maar toeriste wat al hoe meer naweke hierheen uitwyk, dra ook ‘n groot deel tot die dorp se inkomste by. Rawsonville is 90 km van Kaapstad en 15 km wes van Worcester.

rawsonville1.jpg

Rawsonville is geleë in ‘n pragtige deel van die vallei, aan die oostelike kant van die Du Toitskloof berge.

Die grootste konsentrasie wynplase is in die Slanghoekvallei en Rawsonville areas, teen die Slanghoek, Du Toitskloof, Waboomberg en Riviersonderend bergreekse.

In die Slanghoekvallei bestaan die grond uit sanderige leem, met ‘n variasie van los klippies en ‘n redelike hoë water inhoud. As gevolg hiervan moet die grond gedreineer word ter voorbereiding vir die wingerd. Daar is ook ryk alluviale grond op die rivier oewers. Dit alles beteken dat verskeie wingerdsoorte hier verbou kan word.

Hoe die Slanghoek Vallei aan sy naam gekom het.

Vreemd genoeg is die verhaal agter die naam van die Slanghoek Vallei nog nooit geboekstaaf nie. Dit is maar net so van geslag tot geslag mondelings oorgedra. My dank aan Pieter Carstens, wynmaker van Slanghoek Wynkelders wat hierdie verhaal vertel het en ek skryf dit dan nou hier neer vir die annale van die kuberruim.

Die plase wat aan die Franse Hugenote toegeken is, was aan die Paarl se kant van die Du Toitskloof berge. Hulle het hoofsaaklik met vee geboer en in die somermaande was daar te min weiding vir al die vee, aangesien dit droog is in die somer. Die vee, met hulle veewagters, is dan oor die berg gestuur om weiding te gaan soek.

Hulle het nie die tradisionele roete oor Du Toitskloof gevolg, soos ons dit vandag ken nie. Hulle het ‘n kortpad oor die berg gehad, oor die Spring Stiebeuel.

In die een hoek van die vallei, was daar ‘n moerasagtige deel. Omdat die vallei so omring is met die berge, was daar nie ‘n natuurlike uitloop vir reënwater nie – dit is deur die omringende berge gestop. Die vallei self het dan ook een van die hoogste reënvalsyfers in die land, 1500 tot 1700mm per jaar.

Oos lê die Badsberge en wes lê die Du Toitskloofberge. Dit het ook ‘n wye verskeidenheid fynbos, waarvan omtrent 7 soorte bedreigde spesies fynbos is. Slanghoek se fynbos heet die aluvium fynbos.

breedevalley.jpg

In die hoek van die vallei, in die moerasagtige water, was geweldig baie palings en die veewagters het dit Slanghoek gedoop. So dit is as gevolg van palings, en nie regte slange nie, wat die vallei die naam Slanghoek gekry het.

Vandag is daar ongeveer 15 plase in die vallei. Met die koms van die boere na die vallei toe, is die grond beter dreineer, die moeras het verdwyn en die palings het uitgesterf.

Ander oorlewering vertel ook dat die vallei vernoem is na die kronkelende bergreekse, wat soos ‘n slang lyk uit die lug uit.

bergreeks.jpg

Dan is daar ook nog die legende oor hoe Slanghoek sy naam gekry het. Veewagters het geglo by een van die natuurlike poele woon ‘n slang met ‘n edelgesteente in sy mond. Wanneer die slang gaan bad, haal hy die steen uit sy mond uit en los dit langs die poel. Vir ewige geluk moes mens net aan die steen gaan raak.

As mens egter selfsugtig sou wees en die steen steel, sou die slang sy stert in sy mond vasbyt en agter jou aanrol, soos ‘n wawiel en jou so volg, waar jy ook al gaan. Die enigste manier om dan ontslae te raak van die slang, sou wees om die steen onder ‘n hoop koeimis weg te steek. Die slang kon jou dan nie meer volg nie, maar die slang sou ook nie die steen kon kry nie en sou dan doodgaan van die hartseer.

En dit is die storie van die Slanghoek Vallei.

plaaswerkers.jpg

Word jy geken aan jou boeke? November 3, 2007

Posted by unobastardo in Tafeldruiwe.
10 comments

‘n Mens word geken aan jou vriende. Word ‘n mens ook geken aan die musiek waarna jy luister en die boeke wat jy lees?

DING vra my watter boeke ek lees en dit laat my toe met nuwe oë na my boekversameling en sommer musiek ook kyk.

Op die tafeltjie langs my stoel in die leefkamer, lê die volgende:

Taalgenoot; Huisgenoot (ja, ek bieg – ek lees dit!); die laaste uitgawe van Insig; kakkerlak en die nuwe Boeke-Insig. Elkeen is plek-plek gelees en sal van hier af seker verskuif na die hopie in die een hoek van die studeerkamer. O ja, en vandag se Burger – dié lees ek van hoek tot kant. Ek lees net Saterdae die koerant en vang dan maar so op met die week se nuus. Die res van die week kyk ek maar die nuus, vir wat dit werd is.

Hier lê ook ‘Kopkrap vir ‘n jaar – 365 kriptiese en gewone blokkiesraaisels’. So elke nou en dan doen ek een – ek glo dis goed om die breinselle so bietjie te toets.

Op die oomblik lees ek verwoed aan The Innocent Man deur John Grisham. Dis die ware verhaal van Ronald Williamson wat verkeerdelik skuldig bevind en tronk toe gestuur is en hoe hy sy onskuld bewys het. Dis ‘n aangrypende storie en ek wil dit skaars neersit. Grisham is dan ook een van die skrywers wie se boeke ek altyd koop en lees.

Op die rakkie onder die koffietafel lê Dances with Devils van Jacques Pauw. Ek lees moeilik hieraan – dis ‘n ‘skop-in-die-maag’ boek.

Langs my bed is die heel nuutste vertaling van die Bybel en dan die vertaalde Afrikaanse dagstukkies van Angus Buchan, wat ook Faith like Potatoes geskryf het. En 32 Battalion deur Piet Nortje. Hierdie boek sny diep in my are in, dis my persoonlike reis en ek wil nie veel meer daaroor hier skryf nie.

Op my lessenaar in my studeerkamer lê die volgende twee nuwe boeke, wat ook net wag vir ‘n leeskans. 1408 van Stephen King en Asbesmiddag deur Etienne van Heerden. Wyd uiteenlopend, maar altwee is skrywers wat ek nie sommer miskyk in ‘n boekwinkel nie.

En in my boekrak, op die boonste rak, sommer so met die eerste oogopslag, sien ek:

White Thorn – Bryce Courtenay (ek lees ook al sy boeke, het feitlik die hele versameling)

The Secret – Rhonda Byrne (moet hierdie nog lees)

The Dark River – John Twelve Hawks (moet nog eers The Traveller klaar lees voor ek hierdie begin)

Klutskloon – Hein Swart

Horrelpoot – Eben Venter

Nasleep – Carel van der Merwe

Wonders van Afrika – Dawid van Lill

The Kite-Runner – Khaled Hosseini

En nog ‘n hele mengelmoes van Afrikaans en Engelse skrywers deurmekaar. Dalene Matthee, Ken Follett, Michael Ondaatje, Andre P Brink, Alan Paton, JRR Tolkien, Paulo Coelho en te veel om nog hier neer te pen.

Oor my musieke sal ek maar op ‘n volgende geleentheid moet skryf, anders sit ek vannag nog tot ounag hier.

So, word ‘n man nou ook geken aan sy leesgewoontes? En wat lees julle?

Flaters of Feite? Oktober 30, 2007

Posted by unobastardo in Trivia.
12 comments

Ek lees baie en gereeld meer as een boek of tydskrif tegelyk. En so elke nou en dan besluit ek dis nou eers weer tyd om my kantoor, my studeerkamer en sommer net die huis in die algemeen van hoek tot kant deur te gaan en my boek en tydskrif hopies uit te sorteer. Die naweek was nou weer een van daardie tye.

Die spreekwoordelike “hulle” sê nie verniet as mens iets wil weet wat niemand anders weet nie, lees dieselfde tydskrifte as almal, maar net een jaar later. Terwyl ek so skoonmaak, hak ek gewoonlik vas by van die ou tydskrifte en lees artikels wat ek die eerste keer gemis het of dalk net weer wil lees, of dalk wil bêre. So word die hele uitsorteer proses later eintlik net ‘n verskuiwing van een hopie na ‘n ander, van een hoek na ‘n ander, want ek gooi baie moeilik ‘n leesding weg.

Met dié kom ek dan ook af op die volgende in ‘n Taalgenoot van 2005 en ek dink julle sal dit nogal geniet. (met erkenning aan Taalgenoot en Ilse Salzwedel.)

In hierdie eeu van ons waarin feitlik alles deur rekenaars beheer of beïnvloed word, is dit nogal lagwekkend om te sien wat kenners destyds alles oor die toekoms van die rekenaar te sê gehad het:

  • “Ons sien Windows nie as ‘n langtermyn grafiese raakvlak (interface) vir die massas nie,” – ‘n amptenaar by Lotus Software Development gedurende die demonstrasie van ‘n nuwe DOS-weergawe in 1989.
  • “Daar is geen rede vir enigiemand om ‘n rekenaar in sy huis te wil hê nie,” – die gevleuelde woorde van Ken Olsen, president en stigter van Digital Equipment Corporation, in 1977.
  • “Maar waarvoor is dit goed?” wou ‘n ingenieur by IBM in 1968 weet, oor die mikroskyfie.
  • “Ek het die lengte en breedte van hierdie land deurkruis en met die beste mense gepraat en ek kan julle verseker dat datavaslegging ‘n gier is wat nie hierdie jaar gaan oorleef nie.” – die redakteur in beheer van boeke oor sake-aangeleenthede by Prentice Hall in 1957.
  • “Ek dink daar is ‘n wêreldmark vir miskien vyf rekenaars,” – Thomas Watson, voorsitter van IBM, in 1943.

‘n Paar ander interessanthede wat maar eerder ongesê moes gebly het:

  • “Kontak oor die kleurgrens heen is welkom, solank as wat die motief daarvoor verdere skeiding van die rasse is,” – Carel de Wet, minister van gesondheid in 1971.
  • “Ons het vrouelede. Hoe kan ‘n organisasie ‘n geheime organisasie wees as dit vroue as lede het?” – Willem de Vos van die Afrikaner Onderwyserskultuurorganisasie (AOK), toe hy oor die geheime status van dié sogenaamde regsgesinde organisasie uitgevra is.
  • “Om te lieg is niks nuut nie. Dit is oral ter wêreld aanvaarbaar. Ekself dink glad nie dis so ‘n slegte ding nie,” – Ndaweni Mahlangu, premier van Mpumalanga, in 1999.
  • “Mevrou Winnie Mandela sit rubber om mense. Ek sit rubber binne in mense.” – Michelle Bruce, voormalige Mej. Suid-Afrika, in 1994, oor die reeks kondome wat sy bemark het.
  • “‘n Man kan en mag meer as een vrou liefhê. Die Bybel verbied dit nie. Salomo het duisende vroue gehad. God het nie gesê dit is sonde nie.” – Wyle Bles Bridges oor sy verhouding met Marietjie van Heerden.

Tong in die kies of voet in die mond? Ja, was stilbly maar eerder die antwoord!

Kaneel se storie Oktober 27, 2007

Posted by unobastardo in Trivia.
16 comments

My nooi is in ‘n nartjie, my ouma in kaneel…

ceylon-cinnamon.jpg

In ‘n goeie Merlot vind jy soms ‘n neus vol kaneel. Wat is kaneel en waar kom dit vandaan?

Dit is Rome, in die jaar 65 nC en die mense sien ‘n dik, donker wolk oor Rome hang, met ‘n soet reuk wat in die lug hang. Is Rome besig om te brand? Nee, dit is net koning Nero wat sy vrou, Poppaea Sabina begrawe. Vir haar begrafnis brand hy ‘n hele jaar se voorraad kaneel op.

Nero het Poppaea verskriklik liefgehad. So lief dat hy selfs sy ma, Agrippina, vermoor het sodat hy met Poppaea kon trou. Maar nou is Poppaea dood en Nero kies om haar te begrawe met kaneel.

En eintlik was dit verskriklik spandabelrig, want in daardie tyd het een pond kaneel 300 denares gekos. En 300 denares was gelyk aan 10 maande se loongeld. Dus was kaneel baie waardevol – ‘n geskenk vir ‘n koning, ‘n offerande vir ‘n gestorwe geliefde.

Al reeds 2000 jaar voor Christus het die Egiptenare kaneel uit China ingevoer. Ook in die Bybel word kaneel genoem. God beveel vir Moses, in Eksodus 30 vers 23, om kaneel en kassie te gebruik om ‘n gewyde salfolie te maak. In Spreuke 7 verse 16-17 maak die minnaar vir sy geliefde ‘n spesiale bed. “Ek het ‘n deken oor my bed gegooi, ‘n deken van bont Egiptiese linne; ek het my bed besprinkel met mirre, aalwyn en kaneel.”

Waar kom kaneel dan vandaan? Herodotus, ‘n klassieke skrywer, vertel ‘n wonderlike verhaal oor die oorsprong van kaneel. Hy het gehoor van groot voëls wat nesmaak in die hoogste bergpieke. Die neste is gemaak van kassie en kaneel. Die neste was te hoog vir mense om tot daar te klim en hulle moes ‘n ander plan maak om by die neste te kom. Die mense los toe groot stukke vleis op die grond naby die neste. Die voëls sou dan afvlieg, die stukke vleis oppik en terugvlieg na hul neste toe. Maar die vleis was te swaar vir die neste. Dit het gebreek, afgeval en die mense kon dan die kassie en kaneel op die grond bymekaarmaak.

Suid-Afrika se verhaal as kolonie loop byna parallel met die stryd om beheer van die kaneel-industrie in Ceylon aan die einde van die vyftiende eeu. Net soos hier, was die Portugese ook eerste daar en in 1518 bou hulle ‘n fort op die eiland. Vir meer as ‘n eeu behou hulle die monopolie.

Maar in 1638 lei die Hollanders se neuse hulle na Ceylon se kaneel en teen 1658 het die Hollanders ontslae geraak van die Portugese. ‘n Hollandse kaptein het glo geskryf: “Die strande van die eilande is vol daarvan en dit is die beste in die Ooste. Wanneer ‘n mens wind-af van die eiland is, kan jy steeds die kaneel ruik – selfs so ver as agt myl die see in.”

Die Hollanders het geëksperimenteer om die beste oesmetodes vir kaneel te kry en het later hulle eie bome gekweek. Maar teen 1796 neem die Britte die beheer van die eiland oor by die Hollanders. Daar was egter nie meer veel sprake van ‘n kaneel-monopolie nie, want kaneelbome is intussen suksesvol aangeplant in ander gebiede en gebruikers het begin om die meer algemene kassie-stam as plaasvervanger vir kaneel te gebruik.

Wat is kaneel nou eintlik? ‘n Stukkie pypkaneel lyk soos ‘n stokkie; ‘n stukkie sjokoladekleurige bas. Beweeg die stokkie voor jou neus verby, dan gee hy sy geheim weg – die onmiskenbare reuk van kaneel.

Kaneel is ‘n spesery wat kom van die binneste bas van ‘n klein immergroen boompie (Cinnamomum verum), inheems aan Sri Lanka en Suid-Indië. Die boompies word 10 tot 15 meter hoog. As die boompies 2 jaar oud is, word hulle afgesny, maar in die jaar daarna groei daar weer omtrent ‘n dosyn lote by die wortels uit. Die bas word van die lote afgestroop en gedroog. Net die binneste dun bas (ongeveer 0.5 mm) word gebruik, die buitenste hout gedeelte word verwyder. Dan bly daar lang kaneelstroke oor wat in rolle opkrul as dit droog word. Dié word dan weer opgesny in 5 tot 10 cm lang stokkies en net so verkoop.

Die beste kaneel in die wêreld kom van Sri Lanka. Dit word egter ook verbou in Tellicherry, Java, die Wes-Indiese Eilande, Brasilië en Egipte. Kaneel van Sri Lanka is fyn, het ‘n dun, gladde bas met ‘n ligte geelbruin kleur, ‘n welriekende geur en ‘n besonderse soet, warm en aromatiese smaak.

Die blare is langwerpig en ovaal, tussen 7 en 18 cm lank, met ‘n groenerige kleur wat blykbaar glad nie te lekker ruik nie. Die geur van die kaneel kom van ‘n aromatiese olie wat minder as 1% van die plant uitmaak. Die bas word rofweg gemoker, in seewater geweek en daarna vinnig gedistilleer om die olie te verkry. Die olie is goudgeel, met die kenmerkende kaneelgeur.

In Suid-Afrika is reëndae gelyk aan pannekoek met kaneel. Melktert sonder kaneel is ondenkbaar. Die Voortrekkers het ook kaneel gebruik om verkoues te genees en ook om diarree te behandel. En as jy volgende keer nie muskietweerder by jou het nie, kan jy maar kaneel gebruik as insekweerder!

Die woord “kaneel” het saam met die Hollanders Kaap toe gekom. Die Engelse woord cinnamon kom van die Griekse woord kinnámomon, en dit herinner ook aan die Hebreeuse woord, qinnâmôn. Die Maleiers en Indonesiërs verwys na kaneel as kayu manis, oftewel soet hout.

Kassie (Cinnamomum aromaticum) is familie van kaneel (Cinnamomum verum) en word eintlik Chinese kaneel genoem. Die gedroogde bas van kassie word ook as ‘n spesery gebruik. By kassie word egter die hele tak en klein boompie geoes vir bas. Die kassie-bas is ‘n baie dikker en growwer tekstuur as regte, egte kaneel. Die kaneel wat in die VSA en Kanada verkoop word, is eintlik kassie. Dit word dan ook  gemerk as “Indonesiese kaneel” om dit te onderskei van ware kaneel. Die Meksikane en Europeërs verkies egter ware kaneel.

Oestyd is woestyd Oktober 26, 2007

Posted by unobastardo in Tafeldruiwe.
21 comments

harvest.jpg

Soms gaan dit maar rof tydens die oes- en parstyd. En dan kom daar ‘n paar goeie sêgoed vorendag. Hier is ‘n paar wat ek al deur die jare op die lyf geloop het:

“Klap my agter my kop sodat my oë net uit hulle kasse kan spring en ek kan sien.” – ‘n moeë kelderbestuurder wat twee nagte nie geslaap het nie, toe iets vir hom op papier gewys word.

“Ek het nog net drie tenke in die kelder oor: die watertenk, die kompressor se druktenk en die bakkie se dieseltenk wat ek vergeet het om vol te maak.” – ‘n benoude kelderbestuurder met ‘n BAIE vol kelder.

“Hierdie kelder is nou so vol dat hy opgooi!” – ‘n kelderbestuurder met ‘n vol kelder, toe ‘n tenk oorloop.

“Ons kan nou Kakamas se wyne as Wes-Kaap sertifiseer.” – nadat Kakamas, gedurende oestyd, ‘n paar dae na mekaar herhaaldelik kragonderbrekings gehad het.

“Die bakkie is afgeskryf, maar die kajuit is nou groter en goed gerond van binne af!” – nadat een van ons meer gewigtige wynmakers in ‘n ongeluk was en bietjie binne in die bakkie rondgeval het. (Ons was egter almal baie dankbaar dat hy nie ernstig beseer is nie.)